به گزارش سرویس اجتماعی خط فارس:معاون فنی و عمرانی سازمان همیاری شهرداریهای استان فارس بر این باور است که شهرها نباید با تغییر مدیران، مسیر توسعه خود را گم کنند و تصمیمگیریها مبتنی بر دادههای جامع و تحلیلهای دقیق باشد. مشروح گفتگوی مهدی سادات شجاعی را با موضوع اهمیت برنامه ریزی در شهرسازی و تدوین پروژه های عمرانی براساس مطالبه شهروندان را می خوانید:
سوال: با وجود اجرای صدها پروژه عمرانی و خدماتی در شهرهای کشور، همچنان بسیاری از شهروندان احساس میکنند برخی نیازهای اساسی شهرها برطرف نشده است. به نظر شما ریشه این مسئله چیست؟
بخشی از این موضوع به محدودیت منابع مالی بازمیگردد، اما واقعیت این است که مشکل اصلی صرفاً کمبود منابع نیست ، بلکه نحوه برنامهریزی و اولویتبندی پروژه هاست. گاهی پروژهها پیش از آنکه نیاز واقعی شهر به درستی شناسایی شود تعریف میشوند. در چنین شرایطی ممکن است منابع قابل توجهی هزینه شود اما میزان تأثیرگذاری آن بر کیفیت زندگی شهروندان کمتر از حد انتظار باشد.
سوال: آیا میتوان گفت بخشی از منابع شهری به دلیل نبود برنامهریزی دقیق هدر میرود؟
اگر بخواهیم صادقانه صحبت کنیم، در برخی موارد بله. وقتی تصمیمگیریها مبتنی بر دادههای جامع و تحلیلهای دقیق نباشد، احتمال خطا در تشخیص اولویتها افزایش پیدا میکند. ممکن است شهری به فضای فرهنگی، ورزشی یا زیرساختی نیاز فوری داشته باشد اما منابع آن در حوزهای دیگر هزینه شود. این مسئله الزاما ناشی از ضعف مدیریتی نیست ، بلکه نتیجه فقدان یک نظام جامع تصمیمسازی است.از نظر بنده راه حل این فقدان تهیه اطلس جامع شهری به عنوان بک سند چشم انداز اجرایی (نه ویترینی و نمایشی)به عنوان نقشه توسعه در تمامی حوزه ها در شهر های کوچک و بزرگ است که این موضوع با محوریت سازمان همیاری و با همکاری شهرداری ها قابل انجام است.
سوال: شما از ایده تدوین «اطلس جامع شهری استان فارس» سخن گفتهاید. این اطلس دقیقا چه تفاوتی با مطالعات و طرحهای موجود دارد؟
آنچه ما دنبال میکنیم صرفا تهیه چند نقشه یا مجموعهای از آمار نیست. اطلس جامع شهری در واقع یک سند راهبردی و یک نظام تصمیمیار مدیریتی است. این اطلس قرار است اطلاعات کالبدی، عمرانی، فضای سبز، گردشگری، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، تاریخی و زیستمحیطی شهرها را در کنار یکدیگر قرار دهد تا مبنای تصمیمگیری مدیران شهری و استانی باشد.به بیان سادهتر، این اطلس به ما خواهد گفت هر شهر امروز در چه وضعیتی قرار دارد، با چه چالشهایی روبهروست و مهمترین اولویتهای توسعهای آن چیست.
سوال: یکی از موضوعات مورد تأکید شما، تهیه اطلس فضای سبز شهری است. چرا این موضوع را ضروری میدانید؟
متأسفانه در برخی نقاط کشور و حتی استان شاهد هستیم که گونههای گیاهی بدون توجه کافی به شرایط اقلیمی، منابع آب، ویژگیهای خاک و ظرفیتهای زیستمحیطی انتخاب میشوند. در شرایطی که با محدودیت منابع آبی روبهرو هستیم، ادامه این روند منطقی نیست.هدف ما این است که برای هر شهر، متناسب با اقلیم، جغرافیا، فرهنگ و هویت محلی، گونههای مناسب، گونههای قابل استفاده با محدودیت و گونههای نامناسب مشخص شود. این کار علاوه بر کاهش هزینههای نگهداری، به حفظ منابع آب و تقویت هویت بومی شهرها نیز کمک خواهد کرد.
سوال: بسیاری از شهرهای کشور در سالهای اخیر اقدام به نصب المانهای شهری و اجرای پروژههای زیباسازی کردهاند. با این حال برخی کارشناسان معتقدند بخشی از این اقدامات ارتباط چندانی با هویت تاریخی و فرهنگی شهرها ندارد. دیدگاه شما چیست؟
زیباسازی شهری صرفا به معنای نصب یک المان یا اجرای چند پروژه منظر شهری نیست. هر شهر دارای پیشینه تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و حتی ویژگیهای اقلیمی خاص خود است و این ویژگیها باید در سیمای شهری منعکس شوند.به اعتقاد من یکی از بخشهای مهم اطلس جامع شهری باید به شناسایی مؤلفههای هویتی هر شهر اختصاص یابد. وقتی درباره یک شهر صحبت میکنیم، باید بدانیم چه ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی، هنری، معماری و اجتماعی دارد و چگونه میتوان این ظرفیتها را در طراحی فضاهای عمومی، المانهای شهری، مبلمان شهری و پروژههای زیباسازی بازتاب داد.هدف این نیست که برای همه شهرها یک نسخه واحد تجویز شود ، بلکه باید کمک کنیم هر شهر چهره منحصربهفرد خود را حفظ و تقویت کند.
سوال: یعنی معتقدید خواست و سلیقه شهروندان نیز باید در طراحیهای شهری نقش داشته باشد؟
قطع همینطور است. شهر متعلق به شهروندان است و نمیتوان درباره فضاهای عمومی بدون شناخت مطالبات اجتماعی تصمیم گرفت.یکی از بخشهای مهم اطلس جامع شهری میتواند به مطالعات اجتماعی و سنجش نیازها و ترجیحات شهروندان اختصاص یابد. در این صورت پروژههای زیباسازی، فضاهای عمومی، پارکها، پیادهراهها و المانهای شهری نه تنها با هویت تاریخی شهر بلکه با انتظارات و نیازهای جامعه نیز هماهنگ خواهند بود.
