اهمیت همایش بررسی تاریخ مطبوعات محلي ایران در شیراز

یادداشت :سید محی الدین حسینی ارسنجانی
-فعال فرهنگ و رسانه/ روزنامه نگار

قرار است در پاییز امسال (۱۴۰۵) در شیراز خاستگاه مطبوعات ملی و میهنی و مرکز استان فارس مهد چاپ و نشر نشریات منطقه ای همایشی ملی با موضوع تاریخ مطبوعات محلی ایران از آغاز تا انقلاب اسلامی برگزار شود.این مهم یعنی برقراری چنین همایشی از این جهت ارزشمند و حائز توجه است که در شیراز داعیه دار پایتخت فرهنگی ایران برگزار میگردد و حق این بوده و هست که تمامی دستگاه‌های فرهنگی و از جمله دانشگاه شیراز مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس ( منطقه جنوب )را در اجرای چنین همایش مهمی یاری کرده و همراهی کند.
در همایش مذکور که قرار است سخنرانیها حول محور موضوعات مقالات و فهرست فراخوان‌های پژوهشی باشد به نقش و بررسی مسائلی مهم همچون مطبوعات محلي و جامعه، مطبوعات محلی و فرهنگ،مطبوعات محلی و مسائل اقتصادی،مطبوعات محلی و توسعه، مطبوعات محلی و آموزش عمومی، مطبوعات محلی و سیاست، مطبوعات محلی و مسائل حقوقی، مطبوعات محلی و علم تاریخ،مطبوعات محلی و علم روزنامه نگاری،مطبوعات محلی و زنان و…پرداخته شود. اگر این همایش که با پیگیری‌ها و تلاشهای ارزنده مدیریت و معاونین و کارشناسان مرکز اسناد و کتابخانه ملی منطقه جنوب در حال برنامه ریزی است به درستی و به نحوی آبرومند برگزار شود،تاثیر به سزایی در بهبود اوضاع قلم و رسانه بویژه در حوزه مطبوعات محلي و منطقه ای خواهد داشت. اهمیت بررسی تاریخ مطبوعات محلي ایران تا به آن حد است که در اثنای این بررسیها زوایای تاریک و پنهانی از تاریخ معاصر و وقایع اتفاقیه حداقل یک یده اخیر شهرها و مناطق کوچک ایران و به طور خاص مناطق فارس روشن میگردد و می‌تواند منبع مورد رجوع محققان و پژوهشگران تاریخی بویژه ایرانپژوهان و فارس نگاران و شهنامه نویسان معاصر گردد. از این جهت اعلام فراخوان گسترده در این راستا علاوه بر اینکه میتواند اسناد و اوراقی گرانبها از این گنجهای مکتوب و‌ مدارک باارزش و تاریخی بویژه نشریات عهد قاجار و پهلوی اول را از پستوها و کارتن ها یا مجموعه های فرهنگی افراد بیرون آورده و در پیش چشم اهل تحقیق و دوستداران شناختی نو از ایران بگذارد در تالیفات و تحقیقات نوین اهالی قلم و رسانه نیز میتواند موثر افتد.علاوه بر آن دلیل اهمیت بررسی نقش و تاثیرگذاری مطبوعات محلي در توسعه فرهنگی مناطق مختلف ایران نوعی باز تعریفی از فرهنگ و مطبوعات قدیم بوده و در این راستا می‌توان از چهره های فعال و مؤثر در نشر فرهنگ‌ مکتوب و مطبوع نیز پرده برداری کرد.
برای اینجانب “محی الدین حسینی”که در طی سی سال اخیر در پی یافتن نسخه های نایاب و کمیاب از کتب چاپ سنگی و روزنامه های قدیمی منتشر شده از جای جای ایران بزرگ و فارس پهناور و شیراز چونان بهشت بوده ام و امثال بنده نیز جالب توجه خواهد بود که بتوانیم اطلاعات و اخباری تازه از تلاشهای پژوهشی اهل فرهنگ و رسانه معاصر در رابطه با مطبوعات محلی مناطق مختلف ایران و از جمله شیراز و فارس به دست آوریم و با بسیاری از پژوهشگران و نویسندگان و اهالی قلم و رسانه در دورانهای مختلف تاریخی حداقل صد یا صد و پنجاه ساله اخیر آشنا و مطلع گردیم.شکی نیست که مطبوعات محلي ایران معاصر در توسعه افکار و اعمال مثبت مردم مناطق مختلف کشور بویژه مردمان با فرهنگ فارس و شیرازیهای اصیل اثر گداری لازم را داشته و این اثرگذاریها در کنشهای مختلف تاریخی و فرهنگی،رفتارهای سیاسی و حقوقی و فعالیتهای ادبی و هنری مردم خود را نشان داده است. دلیل بارز و مستند مهم و روشن آن همانا نوع متن و محتوایی است که در صفحات گوناگون نشریات بویژه روزنامه ها و مجلات متعدد معاصر در زمینه ها و موضوعات مختلف و متنوع و چاپ شده از ۱۵۰ سال اخیر تا به پنجاه سال گذشته را می‌توان دید و نظاره گر بود. اقدام سازمان اسناد و کتابخانه ملی از جهت ارائه اینگونه ایده ها و برنامه ها و از جمله ایده و تصمیم برگزاری همایشهای ملی، محلی و مطبوعاتی از یک سو و پیشنهاد برگزاری این مهم در استان فارس که به زعم و باور بنده استان تولید خبر است و شیراز پیشگام ایجاد مطبوعات ملی و محلی بوده و هست از دیگر سو میتواند موجب نوعی رقابت سالم و سازنده و حساب شده در بین سایر استان‌های وطن و کلانشهرهای ایرانی مدعی برخورداریداز سابقه طولانی انتشار مطبوعات ملی و محلی خواهد شد و لذا باید همت و درایت مسئولان و بانیان و دست اندرکاران چنین اقدامات و رویدادهای فاخر و ماندگار را که به تقویت و توسعه و حمایت بیش از پیش عرصه های فرهنگی و فعالیتهای رسانه ای دوران ما منجر شده و محسوب میگردد ستود.

لازم است تمامی دستگاه‌های فرهنگی و مراکز رسانه ای، مجموعه داران فرهنگی و کتابخانه های عمومی و مراکز پژوهشی و تحقیقاتی مستقر در مراکز استانها و از جمله در شیراز با مجریان و برنامه ریزان این همایش باشکوه و مهم همراهی و همکاریهای لازم را داشته باشند و پژوهشگران مطبوعاتی و روزنامه نگاران، خبرنگاران، مدیران مسئول و سردبیران رسانه های مکتوب و برخط و بطور خاص روزنامه ها و بویژه اهالی قلم و نویسندگان معاصر در راستای اجرای هرچه بهتر و پر بار تر برگزار شدن این رویداد مهم فرهنگی و رسانه ای بکوشند و از هیچ کوششی در این راستا دریغ ندارند تا شاهد دستاورد های نوین علمی و تحقیقاتی و دانش و اطلاعاتی تازه از وضعیت مطبوعات حداقل دو دوره قاجاری و پهلوی در سطح ملی و محلی گردیم. نکته پایانی در بیان اهمیت بررسی تاریخ مطبوعات محلي ایران اینکه شیراز و فارس دو مرکز و منطقه و به نوعی خاستگاه چنین اقدام و کنشی بوده اند و نفس برگزاری چنین همایشی در شیراز نشانگر تاثیراتی بوده که اهالی فرهنگ و فرهنگوران،بویژه روزنامه نگاران و مطبوعاتی ها بر نوع بیان و رفتار و کنش و اندیشه های مردم این منطقه یا این بخش از جغرافیای ایران بزرگ در طی سالها و بلکه دهها سال اخیر داشته اند و این تاثیر گذاری ها تا به امروز ادامه داشته و دارد و قطعا بعد از این نیز آثار و برکات وجودی نشریات قدیمی منتشر شده یا در حال انتشار در شیراز و فارس بر بیلان کاری اهل فرهنگ و دستگاههای فرهنگی و اهالی قلم و رسانه های ملی و محلی خود را نمایان خواهد کرد.شیراز و برخی از شهرهای فارس از جمله لارستان و اوز، کازرون و جهرم، فسا و آباده، ارسنجان و استهبان،نی ریز و سروستان و… از دیرباز و لا اقل از اواسط دوران قاجاریه تا پایان عهد پهلوی از جمله مراکز و مناطق تهیه و تولید و انتشار و توزیع مجلات و روزنامه ها و اوراق مکتوبی تحت نام روزنامه بوده اند و خوشبختانه مستنداتی از نشریات منتشر شده آن دوران در بین مردم و میراث داران چنین آثاری هنوز موجود است و نقش آفرینی پر رنگ مطبوعات محلی استان ما در ایجاد بناهای عام المنفعه و بنیان‌گذاری اماکن آموزشی و اداری از جمله مدارس و دانشگاهها و…در شیراز و مناطقی از حومه شیراز و فارس و جغرافیای شهری و پراکنده این استان به اثبات رسیده است.